راهنمای جامع واکسن گارداسیل ۹: فواید، عوارض، سن تزریق و قیمت

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) چیست؟

ویروس HPV بیش از ۲۰۰ نوع دارد. برای پیشگیری از سویه‌های پرخطر آن، واکسن گارداسیل ۹ بهترین راهکار است. بسیاری از این تیپ‌ها بی‌خطر هستند و به مرور از بدن دفع می‌شوند. در مقابل، برخی از آن‌ها خطرناکند؛ این دسته می‌توانند منجر به زگیل تناسلی و سرطان‌های دهانه رحم، مقعد، واژن و گلو شوند. این ویروس عمدتاً از طریق تماس پوست با پوست در رابطه جنسی منتقل می‌شود. واکسن گارداسیل ۹ به‌طور مؤثری از ابتلا به این بیماری‌ها پیشگیری می‌کند. در ادامه، کاربرد، نحوه تزریق و شرایط تهیه این واکسن را بررسی می‌کنیم.

واکسن گارداسیل ۹ چیست؟

گارداسیل ۹ یک محصول نوترکیب است. پژوهشگران آن را برای پیشگیری از ۹ تیپ خطرناک ویروس HPV طراحی کرده‌اند. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در سال ۲۰۱۴ این واکسن را تأیید کرد. امروزه جهان آن را به عنوان استاندارد طلایی پیشگیری از بیماری‌های مرتبط با HPV می‌شناسد.

تفاوت واکسن گارداسیل ۴ و ۹

پیش از این، واکسن گارداسیل ۴ در بازار موجود بود.

• گارداسیل ۴: در برابر تیپ‌های ۶، ۱۱، ۱۶ و ۱۸ ایمنی ایجاد می‌کرد.
• گارداسیل ۹: علاوه بر آن ۴ مورد، در برابر تیپ‌های ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲ و ۵۸ نیز محافظت ایجاد می‌کند.

گزارش‌های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) نشان می‌دهد این ۵ تیپ جدید، توانایی واکسن را افزایش داده‌اند. گارداسیل ۹ می‌تواند از حدود ۹۰ درصد سرطان‌های دهانه رحم پیشگیری کند (این رقم در گارداسیل ۴ حدود ۷۰ درصد بود).

موارد مصرف واکسن گارداسیل ۹ 

طبق داده‌های سازمان جهانی بهداشت، این واکسن از موارد زیر جلوگیری می‌کند:

• سرطان دهانه رحم: مرتبط با تیپ‌های ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲ و ۵۸.
• زگیل تناسلی: حدود ۹۰ درصد این زگیل‌ها توسط تیپ‌های ۶ و ۱۱ ایجاد می‌شوند. واکسن گارداسیل ۹ در برابر آن‌ها مقاوم است.
• سرطان‌های مقعد و واژن: مرتبط با سویه‌های پرخطرِ موجود در واکسن.
• سرطان‌های حلق و حنجره: که شیوع آن‌ها به‌دلیل عفونت HPV افزایش یافته است.
• سایر زگیل‌ها: پیشگیری از نوع‌هایی که باعث ایجاد ضایعات پوستی در بدن می‌شوند.

 بهترین سن تزریق 

اثربخشی واکسن زمانی به حداکثر می‌رسد که فرد هنوز در معرض ویروس قرار نگرفته باشد. بهترین زمان پیش از شروع فعالیت جنسی است.

۱. کودکان و نوجوانان (سنین طلایی)

به توصیه CDC، بهترین زمان برای دریافت واکسن، ۱۱ تا ۱۲ سالگی است. تزریق می‌تواند از ۹ سالگی نیز آغاز شود. در این سنین، پاسخ سیستم ایمنی بدن بسیار قوی‌تر است.

۲. جوانان و بزرگسالان (تا ۲۶ سالگی)

اگر فردی در نوجوانی واکسن دریافت نکرده است، تزریق آن تا ۲۶ سالگی برای زنان و مردان توصیه می‌شود.

۳. بزرگسالان (۲۷ تا ۴۵ سالگی)

سازمان FDA در سال ۲۰۱۸، استفاده از گارداسیل ۹ را تا ۴۵ سالگی تأیید کرد. درباره تزریق در این بازه سنی، با پزشک مشورت کنید. ممکن است فرد پیش‌تر به برخی تیپ‌های ویروس مبتلا شده باشد و اثربخشی واکسن کمتر شود.

آیا آقایان به گارداسیل ۹ نیاز دارند؟

واکسن HPV تنها مختص زنان نیست. تحقیقات Mayo Clinic ثابت کرده تزریق آن برای مردان نیز ضروری است. این واکسن:

• از بروز زگیل تناسلی در مردان جلوگیری می‌کند.
• ریسک سرطان‌های مقعد و آلت تناسلی را کاهش می‌دهد.
• مانع انتقال ویروس به شریک جنسی می‌شود (ایجاد ایمنی گله‌ای).

دوزها و نحوه تزریق 

نحوه تزریق به سن فرد بستگی دارد:

برنامه دو دوزی (۹ تا ۱۴ سال):

• دوز اول: در تاریخ انتخابی.
• دوز دوم: ۶ تا ۱۲ ماه پس از دوز اول.

برنامه سه دوزی (۱۵ تا ۴۵ سال):

• دوز اول: در تاریخ انتخابی.
• دوز دوم: ۲ ماه پس از دوز اول.
• دوز سوم: ۶ ماه پس از دوز اول.

پزشک یا پرستار، واکسن را در عضله بازو یا ران تزریق می‌کند.

مکانیسم اثربخشی

گارداسیل ۹ سیستم ایمنی را فعال می‌کند. بدن در برابر ۹ تیپ HPV پادتن می‌سازد. در نتیجه، سیستم ایمنی پیش از ورود ویروس به سلول‌های سالم، آن را مهار می‌کند.

عوارض جانبی واکسن گارداسیل ۹

عوارض این واکسن معمولاً خفیف است. بیشتر افراد فقط درد یا قرمزی جزئی در محل تزریق دارند. برخی افراد تب خفیف، سردرد یا خستگی را تجربه می‌کنند. واکنش‌های شدید بسیار نادر هستند.

• عوارض شایع: تورم در محل تزریق، تب، سردرد، حالت تهوع یا سرگیجه. (توصیه می‌شود ۱۵ دقیقه پس از تزریق، فرد نشسته یا دراز بکشد).
• عوارض نادر: آنافیلاکسی بسیار نادر است. اگر به دوز قبلی واکسن یا مخمرها حساسیت دارید، حتماً به پزشک بگویید.

اگر دوز واکسن گارداسیل 9 ظرفیتی فراموش شد چه کنیم؟

اگر دوز واکسن فراموش شد یا در دسترس نبود، باید به محض یادآوری و یا در دسترس قرار گرفتن دارو، آن را دریافت کرد. پزشک دوز فراموش‌شده را به محض یادآوری تجویز می‌کند.

موارد منع مصرف

1. افرادی که به اجزای واکسن (به ویژه مخمر) حساسیت شدید (آنافیلاکسی) دارند.
2. زنان باردار: اطلاعات کافی درباره بی‌خطر بودن واکسن در دوران بارداری وجود ندارد. البته اگر فردی پس از تزریق متوجه بارداری خود شد، جای نگرانی جدی نیست، پزشک توصیه می‌کند دوزهای بعدی پس از زایمان تزریق شوند. واکسیناسیون در دوران شیردهی بلامانع است.
3. افرادی که در حال حاضر به بیماری‌های حاد و تب‌دار مبتلا هستند (پزشک تزریق را تا زمان بهبودی به تعویق می‌اندازد).

اثربخشی و ماندگاری واکسن

برای اثربخشی کامل واکسن گارداسیل ۹، رعایت دقیق زمان‌بندی دوزهای دوم و سوم (در صورت نیاز) بسیار مهم است.
مطالعات طولانی‌مدت نشان می‌دهد که ایمنی ایجاد شده توسط گارداسیل ۹ بسیار پایدار است. بر اساس داده‌های فعلی، محافظت واکسن حداقل تا ۱۰ سال و احتمالاً بسیار طولانی‌تر (حتی مادام‌العمر) باقی می‌ماند. تاکنون نیازی به دوز یادآور (Booster) پس از تکمیل دوره واکسیناسیون گزارش نشده است.

آیا واکسن گارداسیل ۹ در صورت ابتلا به HPV تاثیری دارد؟

واکسن گارداسیل خاصیت پیشگیری‌کننده دارد، نه درمانی. این واکسن نمی‌تواند عفونت فعلی HPV یا زگیل‌های تناسلی موجود را درمان کند. با این حال، اگر شما به یک یا چند تیپ از ویروس مبتلا باشید، تزریق واکسن همچنان توصیه می‌شود؛ زیرا از شما در برابر سایر تیپ‌های موجود در واکسن که هنوز به آن‌ها مبتلا نشده‌اید، محافظت می‌کند.

وضعیت و قیمت گارداسیل ۹ در ایران

واکسن گارداسیل ۹ در داروخانه‌های منتخب (مانند داروخانه ۱۳ آبان) و کلینیک‌ها عرضه می‌شود. به دلیل نوسانات ارزی، قیمت آن متغیر است. همواره واکسن را از داروخانه‌های معتبر تهیه کنید تا از سلامت زنجیره سرد اطمینان حاصل شود.

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. آیا بعد از تزریق نیازی به پاپ اسمیر هست؟

بله. واکسن گارداسیل ۹ تمام تیپ‌های سرطان‌زا را پوشش نمی‌دهد. زنان باید غربالگری‌های دوره‌ای را طبق نظر پزشک ادامه دهند.

۲. اگر فاصله دوزها طولانی شد چه کنیم؟

نیازی به شروع مجدد دوره نیست. در اولین فرصت دوز بعدی را دریافت کنید.

۳. آیا ویروس زنده در واکسن وجود دارد؟

خیر. واکسن‌ها از پروتئین‌های شبیه‌سازی شده ساخته شده‌اند. آن‌ها فاقد DNA یا ویروس زنده هستند. تزریق باعث ابتلای شما به HPV نمی‌شود.

بیشتر بخوانید: آیا واکسن گارداسیل بعد از ابتلا موثر است؟

واکسن گارداسیل ۹ ظرفیتی را از کجا تهیه کنیم؟

تهیه برخی داروها مانند واکسن گارداسیل ۹ دشوار است. سامانه “داروگ” این مشکل را حل کرده است! برای شروع، در داروگ ثبت نام کنید. در صفحه داروهای کمیاب، روی جستجو کلیک کنید. نام دارو را وارد کنید یا نسخه خود را آپلود نمایید. در سریع‌ترین زمان، اطلاعات داروخانه‌های موجود به شما ارسال می‌شود.